آب پخش کن برج خنک کننده
آب پخش کن برج خنک کننده که با نام اسپرینکلر (Sprinkler) یا آبگردان نیز شناخته می شود، یکی از محصولات مهم در دسته بندی نازل برج خنک کننده است. این قطعه با ایجاد حرکت چرخشی، آب گرم ورودی را به صورت یکنواخت روی سطح پکینگ پخش کرده و نقش مستقیمی در بهبود راندمان انتقال حرارت و کاهش مصرف آب دارد.
در برج خنک کننده گرد، عملکرد صحیح اسپرینکلر باعث جلوگیری از ایجاد نقاط خشک روی پکینگ و افزایش بهره وری سیستم می شود. به همین دلیل انتخاب دقیق آن بر اساس مشخصات فنی اهمیت بالایی دارد. آب پخش کن معمولا در سه جنس آلومینیوم، برنج و استیل در ایران تولید می گردد.
مشخصات فنی
| سایز لوله ورودی |
2 تا 12 اینچ |
|---|---|
| سایز لوله خروجی |
1 تا 4 اینچ |
| تعداد لوله خروجی |
4 تا 8 عدد |
| جنس کلگی |
آلومینیوم یا برنج |
| جنس شفت مرکزی |
استیل |
| جنس لوله آرم |
UPVC فشار قوی |
آب پخش کن برج خنک کننده چیست؟
آب پخش کن برج خنک کننده یا همان آبگردان، یک قطعه دوار است که وظیفه توزیع یکنواخت آب گرم روی پکینگ ها را داشته از سایز 2 تا 12 اینچ در سه جنس آلومینیوم، برنج و استیل ساخته می شود. این قطعه معمولاً در قسمت بالایی برج خنک کننده نصب شده و با استفاده از فشار آب ورودی، بدون نیاز به موتور یا نیروی محرک خارجی شروع به چرخش می کند. تعداد لوله های آرم خروجی از آب پخش کن بین 4 تا 8 عدد بوده که بسته به سایز کلگی توزیع آب، قطر و تعداد آنها تغییر می کند.

نحوه عملکرد آبگردان
مکانیزم عملکرد قطعه آبگردان در برج خنک کننده گرد به این صورت است که آب پس از ورود به کلگی توزیع آب، از طریق بازوها به سمت لوله ها هدایت می شود. خروج آب از لوله باعث ایجاد نیروی عکس العمل شده و همین نیرو، بازوی آبگردان برج خنک کننده را به حرکت در می آورد. در نتیجه، آب به صورت دورانی روی پکینگ دستگاه برج خنک کننده آبگردان پخش می شود.
این فرآیند باعث می شود:
- تمام سطح پکینگ به طور یکنواخت خیس شود
- راندمان تبخیر و خنک کاری افزایش پیدا کند
- از ایجاد نقاط خشک و افت عملکرد جلوگیری شود
قیمت آب پخش کن برج خنک کننده
قیمت آب پخش کن برج خنک کننده آلومینیومی با شفت استیل به شرح زیر است:
- آب پخش کن 2 اینچ، ورودی (63)، خروجی (32×4): 5 میلیون تومان
- آب پخش کن 3 اینچ، ورودی (90)، خروجی (40×6): 7 میلیون تومان
- آب پخش کن 4 اینچ، ورودی (110)، خروجی (50×6): 10 میلیون تومان
- آب پخش کن 5 اینچ، ورودی (125)، خروجی (75×4): 12 میلیون تومان
- آب پخش کن 6 اینچ، ورودی (160)، خروجی (90×4): 14 میلیون تومان
- آب پخش کن 8 اینچ، ورودی (200)، خروجی (90×6): 20 میلیون تومان
- آب پخش کن 10 اینچ، ورودی (250)، خروجی (90×8): 32 میلیون تومان
عوامل موثر بر قیمت اسپرینکلر
به طور کلی قیمت آب پخش کن برج خنک کننده به عوامل زیر بستگی دارد:
- سایز ورودی (2 تا 12 اینچ)
- جنس (آلومینیوم، برنجی، استیل)
- وزن مواد مصرفی
- کیفیت ساخت و برند
سایز های آبگردان برج خنک کننده
سایز های آبگردان برج خنک کننده برای تناژ های مختلف با هم متفاوت است. ما در اینجا جزییات فنی انواع اسپرینکلر برای تناژ های 20 تا 1400 تن تبرید را آورده ایم.
آب پخش کن 2 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 2 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 2 اینچ (63 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 1 اینچ (32 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 4 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: 0.7 کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: 1.9 کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 20 (تن تبرید)

آب پخش کن 3 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 3 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 3 اینچ (90 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 1.25 اینچ (40 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 6 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: 1.8 کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: 4.8 کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 50 – 30 (تن تبرید)

آب پخش کن 4 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 4 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 4 اینچ (110 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 1.5 اینچ (50 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 6 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: 3.1 کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: 8.4 کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 100 – 60 (تن تبرید)

آب پخش کن 5 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 5 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 5 اینچ (125 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 2.5 اینچ (75 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 4 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: 5.3 کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: 12 کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 150 – 125 (تن تبرید)

آب پخش کن 6 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 6 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 6 اینچ (160 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 3 اینچ (90 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 4 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: 6.1 کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: 16.2 کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 250 – 175 (تن تبرید)

آب پخش کن 8 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 8 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 8 اینچ (200 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 3 اینچ (90 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 6 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: 10.7 کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: 28.8 کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 500 – 300 (تن تبرید)

آب پخش کن 10 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 10 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 10 اینچ (250 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 3 اینچ (90 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 8 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: 16.5 کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: 44 کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 700 – 600 (تن تبرید)
آب پخش کن 12 اینچ
مشخصات فنی اسپرینکلر 12 اینچ به شرح زیر است:
- سایز لوله ورودی: 12 اینچ (315 میلیمتر)
- سایز لوله خروجی: 4 اینچ (110 میلیمتر)
- تعداد لوله خروجی: 8 عدد
- وزن کلگی آلومینیومی: XX کیلوگرم
- وزن کلگی برنجی: XX کیلوگرم
- تناژ برج خنک کن: 1400 – 800 (تن تبرید)
جنس کلگی توزیع آب
جنس کلگی تأثیر مستقیمی بر طول عمر، مقاومت در برابر خوردگی و عملکرد آن دارد. آب پخش کن در جنس های مختلفی قابلیت تولید دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
آب پخش کن آلومینیومی
آب پخش کن آلومینیومی به علت قیمت کمتر، در بسیاری از برج های خنک کننده گرد به کار رفته است. جنس آلومینیومی بدنه آب پخش کن پس از مدتی دچار خوردگی شده و این خوردگی ها مانع چرخش اسپرینکلر میگردد. در نتیجه توزیع آب روی پکینگ برج خنک کننده اتفاق نیافتاده و دمای خروجی کولینگ تاور بالاتر از حد مورد انتظار می رود. ویژگی های اسپرینکلر آلومینیومی عبارتند از:
- سبک و پر کاربرد
- مقاومت مناسب در برابر خوردگی
- گزینه اقتصادی برای اکثر کاربرد ها

آب پخش کن برنجی
آب پخش کن برنجی به هیچ عنوان دچار خوردگی و تجمیع رسوب نشده و می تواند تا سالها بدون دردسر تعمیراتی کار کند. آب پخش کن برنجی تنها بعد از چند دوره کاری نیاز به سرویس یا تعویض بلبرینگ خواهد داشت. ویژگی های اسپرینکلر برنجی به شرح زیر است:
- مقاومت بالا در برابر رسوب و خوردگی
- دوام بیشتر نسبت به آلومینیوم
- مناسب برای شرایط کاری سخت تر

در هنگام خرید آب پخش کن برنجی حتما باید به کیفیت جنس کلگی توزیع آب و وزن آن توجه کرد. زیرا برنج هر چقدر دارای نا خالصی کمتری باشد، رنگ آن تیره تر بوده و اگر اسپرینکلر برنجی رنگی روشن داشته باشد احتمالا از ذوب ضایعات شیر های ساختمانی تهیه شده است. از سوی دیگر با کاهش وزن آب پخش کن برنجی، می توان تا حدود زیادی قیمت آب پخش کن برج خنک کننده را کاهش داد ولی از طول عمر آن به شدت کاسته می شود.
آب پخش کن استیل
آب پخش کن استیل هم مانند برنج کیفیت بالایی داشته و دچار خوردگی نمی شود. در نتیجه هر چند سال یکبار تنها نیاز به یک سرویس خواهد داشت. مهم ترین ویژگی های آن موارد زیر است:
- بالاترین مقاومت در برابر خوردگی
- مناسب برای آبهای با سختی بالا یا شرایط صنعتی خاص
- طول عمر بسیار بالا
تفاوت آب پخش کن با نازل
اصولا آب پخش کن تنها برای برج خنک کننده مخروطی که دارای شکل دایروی است کاربرد داشته و در برج خنک کننده فایبرگلاس مکعبی از سیستم توزیع آب تحت فشار همراه با نازل استفاده می شود. به لوله های ثابت موجود در برج مکعبی یک سری نازل برج خنک کننده به صورت ثابت متصل هستند که فشار پمپ باعث باز شدن چتر آنها می شود. جنس نازل ها برخلاف جنس اسپرینکلر از پلاستیک بوده و تنها دارای یک ورودی و خروجی هستند.
نکات مهم در انتخاب آبگردان برج خنک کننده
برای انتخاب صحیح آبگردان برج خنک کننده به این موارد توجه کنید:
- سایز ورودی متناسب با دبی
- فشار کاری سیستم
- جنس مناسب با شرایط آب
- یکنواختی توزیع آب
- سازگاری با طراحی برج
لوازم جانبی اسپرینکلر برج خنک کننده
لوازم جانبی اسپرینکلر شامل موارد زیر است:
- لوله آرم که در سوراخ های خروجی بسته می شود.
- الیمیناتور برای جلوگیری از خروج قطرات آب
- سیم بکسل روکش دار (قبلا از میله فولادی به جای سیم بکسل استفاده می شد)
- مهارکش برای تنظیم طول سیم بکسل و تراز کردن لوله های آرم
- بست پیچ گوشتی خور و آچار خور برای اتصال دو سر المنتور برج خنک کننده به لوله آرم
- کرپی برای اتصال دو سر سیم بکسل
لوله آرم برای توزیع آب
لوله آرم آب پخش کن برج خنک کننده در قطر های 32 تا 110 میلیمتر تولید می شود. لوله آرم در طول خود دارای سوراخ هایی است که هنگام چرخش آب پخش کن، آب با فشار از آنها خارج شده و همین فشار با استفاده از نیروی گریز از مرکز سبب چرخش اسپرینکلر میگردد. سایز و تعداد سوراخ های روی لوله آرم آب پخش کن در برج های مختلف با هم متفاوت است.

جنس لوله آرم آب پخش کن باید از UPVC باشد تا در برابر حرارت و دمای آب ورودی مقاومت کرده و خم نشود. هم چنین نوع لوله باید فشار قوی بوده و ضخامت کافی را داشته باشد. به هیچ عنوان از لوله پلی اتیلن به عنوان لوله آرم استفاده نکنید. زیرا تحمل دمای بالا را نداشته و به سرعت خم خواهد شد.
الیمیناتور فایبرگلاس
یکی از قطعات برج خنک کننده گرد که بر روی لوله آرم نصب می شود یک پروفیل فایبرگلاس است که مانند قطره گیر برج خنک کننده وظیفه جلوگیری از خروج قطرات آب در کولینگ تاور را بر عهده دارد. سطح مقطع آن ثابت بوده و توسط دو عدد بست گازی بر روی لوله آرم فیکس می گردد.

نگهداری و تعمیر آب پخش کن
برای افزایش عمر مفید اسپرینکلر باید امور مرتبط با سرویس برج خنک کننده به صورت مرتب انجام شود:
- بررسی دوره ای چرخش
- تمیزکاری نازل ها
- جلوگیری از ایجاد رسوب
- بالانس بودن بازوها
جمع بندی
آب پخش کن برج خنک کننده یا آبگردان، یکی از اجزای کلیدی در عملکرد صحیح سیستم خنک کاری است. انتخاب صحیح بر اساس سایز و جنس، در کنار نگهداری اصولی، می تواند راندمان سیستم را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
