قطره گیر برج خنک کننده | راهنمای کامل خرید، بررسی انواع، جنس، قیمت و کاربرد ها

قطره‌ گیر برج خنک‌ کننده (Drift Eliminator) یکی از مهم‌ ترین اجزای کنترلی در سیستم‌ های خنک‌ کاری است که وظیفه آن جلوگیری از خروج قطرات آب به همراه جریان هوا می‌ باشد. این قطعه اگرچه در ظاهر ساده به‌ نظر می‌ رسد، اما در عمل یکی از تعیین‌ کننده‌ ترین فاکتور ها در راندمان، مصرف آب و حتی هزینه‌ های بهره‌ برداری از سیستم محسوب می‌ شود.

در واقع، این قطعه به‌ عنوان بخشی مهم از مجموعه قطعات برج خنک کننده شناخته شده و در کنار سایر اجزا نقش مهمی در بهینه‌ سازی عملکرد سیستم دارد. همچنین هماهنگی عملکرد قطره‌ گیر با اجزایی مانند پکینگ برج خنک کننده به عنوان تامین کننده سطوح تبخیری و فن برج خنک کننده به عنوان تامین کننده جریان هوای عبوری از پکینگ باعث می‌ شود راندمان کلی سیستم به حداکثر برسد.

قطره گیر برج خنک کننده چیست و چه نقشی در سیستم دارد؟

قطره‌ گیر برج خنک کننده قطعه‌ ای است که در مسیر هوای خروجی از برج نصب شده و با طراحی مهندسی‌ شده خود، باعث جدا شدن قطرات آب از جریان هوا و جلوگیری از هدر رفت آنها می‌ شود. این فرآیند از طریق ایجاد تغییر جهت‌ های متوالی در مسیر جریان هوا و گیر انداختن قطره ها انجام می‌ شود. قطره گیر برج خنک کننده انواع مختلفی داشته هر کدام راندمان و کاربری مخصوص به خود را دارند.

اهمیت قطره گیر در برج خنک کننده فایبرگلاس و صنعتی

در سیستم‌ هایی مانند برج خنک کننده فایبرگلاس به دلیل طراحی فشرده‌ تر و حساسیت بیشتر به راندمان، نقش قطره‌ گیر بسیار مهم‌ تر است. این نوع برج‌ ها معمولاً در محیط‌ های صنعتی و شهری استفاده می‌ شوند، بنابراین کنترل انتشار قطرات آب اهمیت بالایی دارد. از طرف دیگر، در برج خنک کننده با ظرفیت‌ های بالا، حتی مقدار کمی هدر رفت آب می‌ تواند در طول زمان هزینه‌ های قابل‌ توجهی ایجاد کند.

در هر برج خنک کننده ای در صنعت، کنترل پدیده Drift (پرت قطرات آب) یک الزام طراحی است، نه یک انتخاب. به همین دلیل استفاده از قطره‌ گیر استاندارد و متناسب با شرایط کاری، نقش حیاتی در عملکرد کلی سیستم دارد. اگر قصد آشنایی کامل با ساختار کلی سیستم را دارید، پیشنهاد می‌ شود به صفحه برج خنک کننده صنعتی مراجعه کنید.

انواع قطره گیر برج خنک کننده

قطره گیر برج خنک کننده انواع مختلفی داشته که از نظر ساختار، جنس، عملکرد و کاربری با هم متفاوت هستند. از نظر ساختار می توان آنها را به سه دسته زیر تقسیم بندی کرد:

قطره گیر تیغه‌ ای (Blade Type Drift Eliminator)

قطره گیر تیغه ای از کنار هم قرار دادن چندین تیغه پلاستیکی و فلزی به صورت موازی با هم تشکیل شده است که فاصله تیغه ها از همدیگر توسط اسپیسر (spacer) تنظیم می گردد. خم های موجود بر روی تیغه ها مسیر هوا را تغییر داده و باعث جدا شدن قطرات آب می‌ گردد. قطره گیر تیغه ای به دلیل تولید با روش اکستروژن دارای محدودیت طول نبوده و هر چقدر تعداد خم ها بیشتر باشد، راندمان آن در حذف قطرات بالاتر خواهد بود. ویژگی های فنی مهم قطره گیر تیغه ای عبارتند از:

• افت فشار کم
• قیمت اقتصادی
• نصب آسان
• مناسب برای اکثر کاربرد ها

قطره گیر لانه زنبوری (Honeycomb Drift Eliminator)

قطره گیر لانه زنبوری دارای ساختار شبکه‌ ای و دارای کانال های ورودی هوای شش ضلعی است که از اتصال یک سری ورق فرم یافته پلاستیکی به همدیگر ساخته می شود. گام کمتر (قطر دهانه کانال های ورودی هوا) سبب شده تا بازده عملکرد قطره گیر لانه زنبوری در حذف قطرات بالاتر از نوع تیغه ای باشد. این موضوع سبب شده تا قطره گیر لانه زنبوری دارای ویژگی های منحصر به فرد زیر باشد:

• راندمان بسیار بالا
• کاهش محسوس پرت آب
• مناسب برای سیستم‌ های حساس
• عملکرد عالی در کنار پکینگ

الیمیناتور برج خنک کننده (Eliminator – مخصوص برج آبگردان)

در برج خنک کننده آبگردان، از نوع خاصی از قطره‌ گیر استفاده می‌ شود که به آن الیمیناتور برج خنک‌ کننده گفته می‌ شود. این مدل معمولا به صورت یک پروفیل کامپوزیتی بوده که فرم لوله های آرم بر روی آن تعبیه شده است. با بستن الیمیناتور برج خنک کننده، قطرات خروجی از لوله های آرم دیگر امکان همراه شدن با جریان هوای خروجی از برج را نداشته و به سیستم بازگردانده می شوند.

جنس قطره گیر برج خنک کننده

یکی از مهم‌ ترین فاکتورها در انتخاب قطره‌ گیر، جنس متریال آن است. این قطعات معمولاً از پلیمر های مقاوم در برابر رطوبت و مواد شیمیایی ساخته می‌ شوند. پلیمر های PVC و پلی پروپیلن (PP) معمولا بیشتر در تولید مورد توجه قرار می گیرند. انتخاب بین این دو کاملا به شرایط کاری سیستم و کیفیت آب در گردش بستگی دارد.

قطره گیر PVC

قطره گیر PVC به نسبت ارزان تر بوده و در بازار به راحتی در دسترس است. در نوع لانه زنبوری به دلیل اتصال ورق ها توسط چسب، حساسیت نسبت به مواد شیمیایی محلول در آب وجود داشته و از سوی دیگر با خشک شدن DOP موجود در جنس PVC، با گذشت زمان شروع به خرد شدن می کند. به طور کلی مزایای قطره گیر از جنس PVC را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• قیمت مناسب‌ تر
• مقاومت خوب در شرایط عادی
• رایج‌ ترین گزینه در بازار
• مناسب برای اکثر کاربرد ها

قطره گیر PP (پلی‌پروپیلن)

قطره گیر PP (پلی پروپیلن) در سال های اخیر توسعه بیشتری یافته و کاربری بیشتری در برج خنک کننده پیدا کرده است. قیمت بالای مواد اولیه و سختی فرایند تولید آن سبب شده تا هزینه آن نسبت به جنس PVC بالاتر باشد. اما افزایش طول عمر بلوک این گران تر بودن را جبران می کند. مزایا قطره گیر PP را نیز می توان به صورت زیر بر شمرد:

• مقاومت بالاتر در برابر حرارت و مواد شیمیایی
• عمر طولانی‌ تر
• مناسب برای شرایط صنعتی سخت
• قیمت بالاتر نسبت به PVC

کاربرد قطره گیر در سایر سیستم‌ها (ایرواشر، هواساز، کندانسور)

قطره‌ گیر ها تنها محدود به برج خنک‌ کننده نیستند و در سیستم‌ هایی مانند ایرواشر، هواساز و کندانسور نیز مورد استفاده قرار می‌ گیرند. در این کاربرد ها معمولاً از مدل تیغه‌ ای استفاده می‌ شود، زیرا افت فشار کمتری ایجاد کرده و نگهداری آن آسان‌ تر است. برای بررسی کامل این کاربرد ها، صفحه قطره گیر تیغه ای را مشاهده کنید.

قیمت قطره گیر برج خنک کننده

قیمت قطره‌ گیر برج خنک‌ کننده به عوامل متعددی بستگی دارد و نمی‌ توان یک عدد ثابت برای آن در نظر گرفت. مهم‌ ترین فاکتورهای تأثیرگذار شامل موارد زیر است:

• نوع (تیغه‌ ای یا لانه زنبوری)
• جنس متریال (PVC یا PP)
• ضخامت ورق
• ابعاد و تعداد لایه‌ ها
• برند و کیفیت ساخت

به‌ طور کلی، مدل‌ های لانه زنبوری و PP قیمت بالاتری نسبت به مدل‌ های تیغه‌ ای و PVC دارند، اما در مقابل بازده و طول عمر بیشتری ارائه می‌ دهند. همچنین انتخاب صحیح این قطعه می‌ تواند در بلند مدت باعث کاهش هزینه‌ های مرتبط با قیمت برج خنک کننده و نگهداری سیستم شود.

نکات مهم در خرید قطره گیر

هنگام خرید قطره گیر برج خنک کننده باید نکات فنی بسیاری را مورد توجه قرار داد. زیرا ممکن است انتخاب نادرست سبب تحمیل هزینه تعمیر برج خنک کننده به کارفرما می گردد. از سوی دیگر ممکن است عدم توجه به راندمان، سبب اتلاف آب مصرفی در برج خنک کننده شود. مهم ترین نکات در خرید قطره گیر برج خنک کننده عبارتند از:

• انتخاب نوع دستگاه مصرف کننده (برج خنک کننده مکعبی، آبگردان یا کراس فلو)
• بررسی دمای آب در گردش (دمای قابل تحمل PP برابر 90 درجه و PVC برابر 60 درجه است)
• بررسی سایز برج خنک کننده (نوع زنبوری فقط برای کولینگ سایز کوچک کاربرد دارد)
• جنس PVC در برابر تابش مستقیم آفتاب دوام ندارد.
• بررسی راندمان مورد نیاز (راندمان نوع زنبوری بیشتر از رقیب خود است)

نقش قطره گیر در کاهش تعمیرات

عملکرد نامناسب قطره‌ گیر می‌ تواند باعث ورود رطوبت به بخش‌ های دیگر سیستم شده و مشکلاتی مانند خوردگی و رسوب ایجاد کند. به همین دلیل، بررسی دوره‌ ای این قطعه در فرآیند تعمیر برج خنک کننده ضروری است. در حین بررسی قطره گیر ها باید چک شود که آیا بین بلوک ها فضایی برای خروج قطرات ایجاد شده و یا بلوک ها در اثر وزن زیاد دچار اعوجاج شده اند یا خیر. این مواد باید در برنامه تعمیراتی دوره ای و پیشگیرانه برج خنک کننده گنجانده شود.

راندمان قطره گیر برج خنک کننده

راندمان قطره گیر برج خنک کننده ارتباط مستقیمی با مقدار گام آن دارد. در نوع تیغه ای گام معمولا بین 25 تا 35 میلیمتر است. راندمان این مدل حدود 0.001 درصد دبی آب در گردش است. اما این عدد در نوع لانه زنبوری به 0.0005 درصد می رسد. در نتیجه برای جاهایی که راندمان قطره گیر کولینگ تاور اهمیت دارد باید مدل زنبوری مورد استفاده قرار گیرد.

در انتخاب مدل زنبوری حتما باید به این نکته توجه کرد که بلوک آن قابلیت تولید در طول های بلند را نداشته و نمی توان در برج خنک کننده سایز بزرگ از آنها استفاده کرد. زیرا باید تعداد زیادی ساپورت را برای نگه داشتن بلوک ها در سازه برج خنک کننده پیش بینی کرد.

استحکام بلوک

استحکام مکانیکی قطره گیر برج خنک کننده در دستگاه های سایز بزرگ مانند برج خنک کننده بتنی اهمیت زیادی دارد. زیرا با توجه به فاصله زیاد دهانه ساپورت های بتنی از همدیگر بلوک قطره گیر برج خنک کننده باید آنقدر مستحکم باشد تا دچار خمیدگی و شکم دادن نشده و فرم ظاهری خود را حفظ کند.

نکته بعدی به دلیل ارتفاع بالای برج خنک کننده بتنی در هنگام تعمیرات ممکن است کارگر پای خود را به اشتباه بر روی قطره گیر کولینگ تاور گذاشته و مستحکم بودن بلوک مانع از سقوط وی از بلندی خواهد شد. هم چنین به هنگام تعمیرات حمل و نقل و جابجایی بلوک ها به آنها اسیب نمی رساند.

نتیجه‌ گیری نهایی

قطره‌ گیر برج خنک‌ کننده یکی از اجزای حیاتی در عملکرد بهینه سیستم‌ های خنک‌ کاری است که نقش مهمی در کاهش مصرف آب، افزایش راندمان و کاهش هزینه‌ های نگهداری دارد. این قطعه باید با در نظر گرفتن سایر قطعات برج خنک کننده و متناسب با نوع سیستم (مانند برج خنک کننده فایبرگلاس) انتخاب شود. در نهایت، انتخاب صحیح جنس، نوع و طراحی قطره‌ گیر می‌ تواند تأثیر قابل‌ توجهی در عملکرد و هزینه‌ های بلند مدت سیستم داشته باشد.

سوالات متداول (FAQ)

قیمت قطره گیر برج خنک کننده به چه عواملی بستگی دارد؟

به نوع، جنس، ضخامت، ابعاد و کیفیت ساخت بستگی دارد.

آیا جنس PP بهتر از PVC است؟

در شرایط صنعتی سخت بله، اما هزینه بیشتری دارد.

الیمیناتور برج خنک کننده چیست؟

نوعی طراحی خاص از قطره‌ گیر است که در برج‌ های آبگردان استفاده می‌ شود.

آیا قطره‌ گیر قابل شستشو است؟

بله، در بسیاری از موارد قابل شستشو و استفاده مجدد است.