قطعات برج خنک کننده
قطعات برج خنک کننده شامل یک سری قطعات ثابت مانند پکینگ برج خنک کننده، قطره گیر، نازل و یک سری قطعات دوار مانند کاهش دور، الکتروموتور و فن میگردد. در تولید قطعات برج خنک کننده باید استاندارد CTI که مهمترین استاندارد مرتبط با صنعت برج خنک کننده است، رعایت شود. زیرا مهم ترین عامل تضمین کننده عملکرد سرمایشی درست کولینگ تاور، کیفیت فنی قطعات برج خنک کننده و رعایت اصول مرتبط با ساخت آنها است.

انواع قطعات برج خنک کننده
قطعات برج خنک کننده در انواع مختلف کولینگ تاور معمولا با هم تفاوتی نداشته و فقط شکل آنها تغییر می کند. زیرا برای عملکرد درست کولینگ تاور به خصوص برج خنک کننده فایبرگلاس مشروط به کارکرد درست و دقیق این قطعات است. از سوی دیگر کیفیت قطعات مصرفی تعیین کننده قیمت برج خنک کننده نیز می باشد. به صورت کلی انواع قطعات برج خنک کننده عبارتند از:
- پکینگ
- قطره گیر
- تجهیزات دوار
- نازل

پکینگ
پکینگ مهمترین عضو در قطعات برج خنک کننده برای انجام فرایند سرمایش آب در گردش است. پکینگ برج خنک کننده انواع مختلف و کاربری های متفاوتی داشته که باید بر حسب مورد و با در نظر گرفتن مقتضیات فنی آن را انتخاب کرد. سطح ویژه، جنس و میزان رسوب گیری مهم ترین مواردی است که باید در انتخاب پکینگ کولینگ تاور رعایت کرد.
قطره گیر
قطره گیر وظیفه جلوگیری از عبور قطرات از دهانه خروجی کولینگ تاور را بر عهده دارد. قطره گیر برج خنک کننده دارای فرم های مختلف و جنس های متفاوتی است که هر کدام ویژگی های فنی مخصوص به خود را دارند. در انتخاب قطره گیر کولینگ تاور مانند دیگر قطعات برج خنک کننده باید به میزان راندمان عملکرد و جنس آن توجه ویژه کرد تا از هدر رفت آب در برج جلوگیری به عمل آید.
تجهیزات دوار
تجهیزات دوار با فراهم کردن جریان هوای عبوری از برج خنک کننده نقش مهمی در عملکرد سرمایشی آن دارند. مهم ترین قطعه در تجهیزات دوار برج خنک کننده، فن یا پروانه بوده که سبب عبور جریان هوا از داخل پکینگ میگردد. فن برج خنک کننده نیز دارای انواع مختلف و شکل های متفاوتی است و معمولا در دو جنس آلومینیوم و کامپوزیت در بازار ایران موجود است.
قطعه دیگر در تجهیزات دوار برج خنک کننده کاهش دور یا گیربکس است که وظیفه کاستن از دور الکتروموتور تا میزان دور مورد نیاز برای چرخش فن بر عهده آن است. گیربکس و الکتروموتور جزو قطعات برج خنک کننده هستند که علاوه بر استاندارد CTI باید از استاندارد های دیگری مانند AGMA نیز در طراحی و انتخاب آنها استفاده کرد.
نازل
نازل با قرار گرفتن در سیستم توزیع آب، یکی از قطعات برج خنک کننده است که وظیفه پاشش آب بر روی پکینگ را بر عهده دارد. نازل برج خنک کننده به صورت ثابت بر روی لوله های ورودی آب نصب شده و برخلاف آب پخش کن برج خنک کننده که در برج گرد مورد مصرف قرار میگیرد، توزیع آب را با پاشش تحت فشار در یک نقطه ثابت انجام می دهد.
خرید قطعات برج خنک کننده
در هنگام خرید قطعات برج خنک کننده باید یک سری نکات مهم را مورد توجه قرار داد. این نکات عبارتند از:
- مطالعه استاندارد های مرتبط با کلیه قطعات برج خنک کننده
- تعیین کیفیت آب در گردش برای انتخاب پکینگ مناسب
- تعیین دمای آب در گردش برای مشخص نمودن جنس پکینگ
- میزان هدر رفت آب از طریق قطره گیر و نوع جنس آن
- بررسی متریال مورد استفاده در فن و مطابقت آن با قطعه تحویل شده
- تمام قطعات برج خنک کننده فلزی به کار رفته باید دارای پوشش گالوانیزه گرم باشد
- بلبرینگ سیستم کاهش دور بهتر است از نوع ژاپنی یا اروپایی به کار گرفته شود.
- شفت مرکزی سیستم کاهش دور حتما استیل باشد.
- نوع و جنس نازل متناسب با مقدار آب در گردش و کیفیت آن انتخاب شود
گارانتی قطعات برج خنک کننده
گارانتی قطعات برج خنک کننده به دو قسمت گارانتی بدنه و گارانتی قطعات دیگر تقسیم بندی می شود. گارانتی بدنه برج خنک کننده باید شامل ترک خوردگی، مقاومت در برابر تابش مستقیم افتاب و استحکام مکانیکی گردد. شرکت آبان پارت کلیه قطعات بدنه برج خنک کننده تولیدی خود را به مدت 20 سال برای موارد ذکر شده گارانتی می نماید.
بخش دیگر گارانتی قطعات برج خنک کننده شامل فن، کاهش دور، الکتروموتور، پکینگ و قطره گیر می شود. شرکت آبان پارت به دلیل استفاده از برند موتوژن گارانتی اصلی خود شرکت را به همراه دارد. هم چنین فن و کاهش دور برج خنک کننده نیز شامل گارانتی یکساله می شوند. پکینگ و قطره گیر برج خنک کننده آبان پارت نیز دارای گارانتی سه ساله هستند.
قطعات خارجی برج خنک کننده
قطعات خارجی برج خنک کننده به قطعاتی گفته می شود جزو بخش اصلی قطعات برج خنک کننده نبوده ولی در بعضی موارد برای کارکرد درست کولینگ تاور لازم هستند. این قطعات بیشتر برای برج خنک کننده سایز بزرگ یا در مواردی که برج کاربری حساس و دقیقی باید داشته باشد، مورد مصرف قرار می گیرند. انواع قطعات خارجی برج خنک کننده عبارتند از:
- سیستم فیلتراسیون
- سیستم دوزینگ
- اینورتر و تابلو برق
- سیستم کنترل دما
- پمپ های آب در گردش
سیستم فیلتراسیون
برج خنک کننده در حین کار ذرات معلق موجود در هوای اطراف را به درون خود می کشد و در نتیجه باعث آلودگی آب در گردش و رسوب آن بر روی قطعات برج خنک کننده میگردد. معمولا این نوع آلودگی به صورت ذرات معلق در آب یا TSS خود را نشان می دهد. برای حذف این ذرات معلق باید از سیستم فیلتراسیون ساید استریم که به صورت مداوم درصدی از آب در گردش (حدود 10 تا 15 درصد) را فیلتر میکند استفاده کرد.
فیلترهای ساید استریم در چند مدل دیسک فیلتر، اسکرین فیلتر و یا حتی فیلتر شنی وجود دارند. بهترین گزینه برای این موارد اسکرین فیلتر های خود شوینده است. این فیلترها توانایی فیلتراسیون حجم بالایی از اب را داشته و قابلیت خود شویندگی نیز به آنها امکان کار مداوم در شرایط سخت را می دهد. فیلتر دیسکی هم به دلیل تعمیر و نگهداری آسان گزینه اقتصادی برای استفاده به عنوان قطعات برج خنک کننده سایز متوسط به شمار می رود.
سیستم دوزینگ
سیستم های دوزینگ برج خنک کننده شامل دوزینگ پمپ هایی هستند که مواد شیمیایی مختلف مانند آنتی اسکالانت، بایوساید، corrosion inhibitor را به داخل آب برج خنک کننده تزریق کرده و مانع از جلبک بستن یا رسوب یا خوردگی بر روی قطعات برج خنک کننده و سازه آن میگردند. میزان مواد شیمیایی تزریق شده را با توجه به کیفیت آب ورودی و آلودگی های محیطی باید تعیین کرد.
اینورتر و تابلو برق
در مواردی کارفرما نیاز دارد که دور فن برج خنک کننده را کنترل نماید. برای این منظور نیاز به استفاده از یک اینورتر و پیش بینی ملزومات آن در تابلو برق مربوطه است. برای انتخاب سایز اینورتر مناسب، دانستن توان الکتروموتور الزامی است. با استفاده از اینورتر امکان کنترل دور فن و در نتیجه کنترل دما میسر خواهد بود. در نتیجه میتوان دمای خروجی برج خنک کننده را در یک محدوده ثابت نگاه داشت. وجود اینورتر به افزایش طول عمر قطعات برج خنک کننده که حرکت دورانی دارند و کاهش هزینه تعمیر برج خنک کننده کمک فراوانی می کند.
سیستم کنترل دما
سیستم کنترل دمای برج خنک کننده با نصب یک حسگر دما بر روی لوله خروجی عمل می کند. با نصب سنسور دمای PT 100 و انتقال دمای خوانده شده به اتاق کنترل در صورت کمتر شدن دمای خروجی از دمای طراحی سیستم کنترل به موتور دستور کاهش دور داده و فن با سرعت کمتری می چرخد. در نتیجه دما در همان بازه مورد نظر باقی می ماند. سنسور های دما یکی از قطعات برج خنک کننده هستند که پس از یک دوره کاری نیاز به کالیبراسیون دارند.
پمپ های آب در گردش
مجموعه پمپ های آب در گردش وظیفه انتقال آب از سیستم بالا دستی به برج خنک کن را بر عهده دارند. برای سایزینگ و انتخاب درست پمپ باید میزان دبی اب در گردش و میزان افت فشار در طول مسیر را داشته باشیم. پمپ ها معمولا در پایین ترین قسمت حوضچه نصب می شوند تا از کاویتاسیون و از بین رفتن پره های پمپ جلوگیری شود. پمپ ها یکی از قطعات برج خنک کننده هستند که با توجه به افت فشار مسیر و میزان دبی آب در گردش در سیستم باید سایز شوند.
استاندارد قطعات برج خنک کننده
قطعات برج خنک کننده استاندارد های مختلفی داشته که زیر مجموعه استاندارد کلی CTI مربوط به برج خنک کننده قرار دارند. استاندارد CTI قسمت های متعددی راجع به خود برج های خنک کننده، کارکرد آنها و نحوه تست عملکرد دمایی، سیستم های نصفیه آب، نحوه طراحی سازه و….. دارد.
ما در این قسمت فقط به بخش استاندارد های مربوط به قطعات برج خنک کننده میپردازیم و یک خلاصه از آن را ارایه می دهیم. استاندارد قطعات برج خنک کننده به شرح زیر است:
- استاندارد STD-136 مربوط به جنس پکینگ و قطره گیر
- استاندارد ATC-140 مربوط به روش اندازه گیری راندمان قطره گیر
- استاندارد STD-111 مربوط به گیربکس برج خنک کننده
- استاندارد STD-131 مربوط به قطعات و پانل های فایبرگلاس
- استاندارد STD-137 مربوط به پروفیل های پالتروژن سازه برج خنک کننده
- استاندارد ESG-142 مربوط به خوردگی برج خنک کننده گالوانیزه
- استاندارد PTG-143 مربوط به اندازه گیری قدرت فن و میزان هوای عبوری
- استاندارد ESG-144 مربوط به اتصالات سازه ای
- استاندارد STD-151 مربوط به VFD یا اینورتر
- استاندارد ESG-153 مربوط به سازه بتنی برج خنک کننده
- استاندارد STD-154 مربوط به لوله های فیلامنت
استاندارد STD-136 مربوط به جنس پکینگ و قطره گیر
استاندارد STD-136 طبقه بندی مواد PVC و CPVC و ترکیبات آن برای تولید پکینگ و قطره گیر را پوشش می دهد. این استاندارد خواص مکانیکی، میزان آتش پذیری و روش های تست این پارامتر ها را برای قطعات برج خنک کننده شرح داده است. علاوه بر این روش اندازه گیری ضخامت فیلم مورد استفاده در تولید پکینگ نیز در این استاندارد آمده است.
استاندارد ATC-140 مربوط به روش اندازه گیری راندمان قطره گیر
استاندارد ATC-140 یکی از استاندارد های مربوط به قطعات برج خنک کننده است که هدفش اندازه گیری میزان عبور قطرات از قطره گیر به دو روش ISOKINETIC (IK) روش SENSITIZED SURFACE (SS). هر کدام از این دو روش پارامترهای خاصی را مانند سایز قطرات عبوری و یا میزان قطرات خروجی از برج خنک کننده را اندازه گیری می کند. روش SS با پهن کردن یک صفحه مشخص در یک فاصله مشخص از برج میزان قطرات خروجی از فن را اندازه میگیرد.
استاندارد STD-111 مربوط گیربکس
استاندارد STD-111 راجع به شرایط کارکرد و حداقل های مورد نیاز گیربکس برای کار در زمان طولانی به همراه حداقل تعمیرات صحبت می کند. این استاندارد با کمک AGAMA که استاندارد تخصصی گیربکس در آمریکا است تدوین شده است.
استاندارد STD-131 مربوط پانل های فایبرگلاس
استاندارد STD-131 طبقه بندی مواد فایبرگلاس، روش های تولید، خواص مکانیکی مطلوب و نحوه تست پانل های فایبرگلاس موجود در برج خنک کننده را پوشش می دهد. قابلیت آتش پذیری نیز جزو مواردی است که می توان داخل این کد قطعات برج خنک کننده در نظر گرفت.
استاندارد STD-137 مربوط به پروفیل های پالتروژن سازه برج خنک کننده
استاندارد STD-137 طبقه بندی، مواد مصرفی، تلرانس ها، خواص مکانیکی، روش های بازرسی پروفیل های فایبرگلاس (پالتروژن) به کار رفته در بخش سازه قطعات برج خنک کننده را پوشش می دهد. این استاندارد در مطابقت با استاندارد ASTM درباره مواد فایبرگلاس تهیه شده است.
استاندارد ESG-142 مربوط به خوردگی برج خنک کننده گالوانیزه
استاندارد ESG-142 برای ایجاد گام هایی به منظور جلوگیری از ایجاد زنگ سفید در برج خنک کننده گالوانیزه به وسیله عملیات تصفیه شیمیایی آب طراحی و نوشته شده است.
استاندارد PTG-143 مربوط به اندازه گیری قدرت فن
استاندارد PTG-143 برای چگونگی استفاده از بادسنج و لوله پیتوت به منظور سنجش سرعت باد طراحی و تهیه شده است.
استاندارد STD-151 مربوط به VFD یا اینورتر
استاندارد STD-151 راهنما های مربوط به کارکرد قطعات برج خنک کننده در دور متغیر را پوشش می دهد.
استاندارد ESG-153 مربوط به سازه بتنی برج خنک کننده
استاندارد ESG-153 توصیه هایی به منظور استفاده از سیمان پورتلند در بخش سازه قطعات برج خنک کننده بتنی را پوشش می دهد.
استاندارد STD-154 مربوط به لوله های فیلامنتی فایبرگلاس
اطلاعات داخل استاندارد STD-154 برای طراحی، ساخت، نصب و تست لوله های FRP داخل برج خنک کننده مناسب است.
منابع خارجی
- قطعات برج خنک کننده DEPOT